000 04283nam a2200337 i 4500
001 200467429
003 TR-AnTOB
005 20260213141849.0
007 ta
008 171111s2025 tu ab e mmmm 000 0 tur d
035 _a(TR-AnTOB)200467429
040 _aTR-AnTOB
_beng
_erda
_cTR-AnTOB
041 0 _atur
099 _aTEZ TOBB SBE TSR YL’25 ÜRÜ
100 1 _aÜrüşan, Hafize
_eauthor
_9152526
245 1 0 _aTasarım eğitiminde genişletilmiş gerçekli tabanlı empati deneyimi ve ölçümü :
_bevrensel tasarım bağlamında bir uygulama /
_cHafize Ürüşan ; thesis advisor Ahmet Fatih Karakaya.
246 1 1 _aExtended reality-based empathy experience and measurement in desıgn education: an application in the context of universal design
264 1 _aAnkara :
_bTOBB ETÜ Sosyal Bilimleri Enstitüsü,
_c2025.
300 _axi, 136 pages :
_billustrations ;
_c29 cm
336 _atext
_btxt
_2rdacontent
337 _aunmediated
_bn
_2rdamedia
338 _avolume
_bnc
_2rdacarrier
502 _aTez (Yüksek Lisans)--TOBB ETÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Aralık 2025.
520 _aBu tez, Genişletilmiş Gerçeklik (XR) teknolojilerinin tasarım stüdyosuna entegrasyonunun, tasarım öğrencilerinin empati düzeyleri üzerindeki etkisini evrensel tasarım ilkeleri üzerinden incelemektedir. İçmimarlık ve Çevre Tasarımı 3. sınıfından 9 tasarım grubu (N = 25) ile yürütülen süreçte, öğrenciler Ankara'daki mevcut oyun parkları evrensel tasarım ilkeleri doğrultusunda XR ortamında yeniden tasarlamış; nicel empati ölçekleri, yarı yapılandırılmış görüşmeler, gözlem notları ve jüri değerlendirmeleri birlikte analiz edilmiştir. Bulgular, XR kullanımının ölçek yanılgısını azaltarak öğrencilerin ergonomik ve mekânsal hataların büyük bölümünü fark etmelerini sağladığını ve bilişsel ile tasarım empatisinde güçlü artışlara yol açtığını göstermektedir. Nitel veriler, engellilik algısının tıbbi modelden sosyal modele kaydığını ve duyuşsal empatinin acıma odaklı bir yaklaşımdan, kullanıcının psikolojik ihtiyaçlarını içselleştirmeye yöneldiğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın "Eylem Boşluğu" olarak tanımladığı bulgu ise, artan farkındalık ve mekânsal doğrulamanın, grup dinamikleri ve motivasyon yetersizliği durumunda her zaman nitelikli tasarım eylemine dönüşmediğini; bu nedenle XR'nin güçlü bir tanısal doğrulama aracı olmakla birlikte pedagojik stratejilerle desteklenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
520 _aThis thesis examines how integrating Extended Reality (XR) technologies into the design studio, through the lens of universal design principles, affects design students' empathy levels. The study was conducted with nine project groups (N = 25) from a third-year Interior Architecture and Environmental Design studio, where students re designed existing playground parks in Ankara within an XR environment according to universal design principles. Quantitative empathy scales were analyzed together with semi-structured interviews, observation notes, and jury evaluations. The findings indicate that XR reduces scale misperceptions, enabling students to identify most ergonomic and spatial errors, and leads to strong increases in both cognitive and design empathy. Qualitative results show that students' understanding of disability shifts from a medical model to a social model, and that affective empathy moves from a pity-based stance toward an internalization of users' psychological needs (such as claustrophobia, privacy, and safety). The study also identifies an "action gap": heightened awareness and spatial validation do not always translate into high-quality design action when group dynamics and motivation are weak. Overall, the thesis argues that XR functions as a powerful diagnostic and validation tool in design education, but that its impact on design outcomes depends on being supported by appropriate pedagogical strategies.
650 7 _aTezler, Akademik
_2etuturkob
_932546
700 1 _aKarakaya, Ahmet Fatih
_d1946-
_eadvisor
_9140579
710 2 _aTOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi.
_bSosyal Bilimler Enstitüsü
_995247
942 _cTEZ
_2z
999 _c200467429
_d85641