Bir eleştirmen olarak Yaşar Nabi Nayır'ın varlık ve Ulus'taki yazıları (1933-1940) /
Yaşar Nabi Nayır's writngs in varlık and Ulus as a critic (1933-1940)
Ezgi Eren ; thesis advisor Necmettin Turinay.
- ix, 303 pages : illustrations ; 29 cm
Tez (Yüksek Lisans)--TOBB ETÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Aralık 2025.
1930'lar dönemi sanat ve kültür hayatında Varlık dergisi ile öncü bir rol üstlenen Yaşar Nabi Nayır (1908-1981); şiir, piyes, hikâye ve roman türlerinde eserler kaleme almış çok yönlü bir isimdir. Edebî üretiminin yanı sıra, sanatçının 1926-1933 yılları arasında dönemin çeşitli süreli yayınlarında makaleler kaleme alması da dikkat çeker. Kurucusu olduğu Varlık dergisi ve 1934-1940 tarihlerinde yazar ve çevirmen olarak görev aldığı Ulus gazetesi; sanatçının edebiyat hayatını sürdürdüğü iki önemli yayın organı olarak öne çıkmaktadır. Akademik çalışmalara bakıldığında Varlık'ın farklı disiplinler açısından çalışıldığı, Yaşar Nabi'nin de dergi bağlamında daha ziyade yayıncı tarafıyla öne çıkarıldığı görülür. Sanatçıyı müstakil olarak inceleyen tezlerde ise yayıncı, şair ve yazar yanlarının merkeze alındığı fark edilir. 30'lu yıllarda yavaş yavaş şiir, piyes, hikâye ve roman türünden uzaklaşarak edebî eleştiri ve düşünce yazılarına ağırlık verdiği görülen Nayır'ın sanatkâr bir düşünür ve münekkit tarafının yeterince iyi anlaşılmadığının saptanması, yaptığımız tezin itici gücünü oluşturmaktadır. Yaşar Nabi'nin düşünce grafiğinin çıkarılmasında önemli bir yer tutan Ulus makaleleri üzerinde ciddiyetle durulmadığı ve ilgili yazıların bibliyografyaları çıkarılmadığı tespit edilmiştir. Bu çalışmada Yaşar Nabi'nin 1933- 1940 yılları arasında Varlık ve Ulus'ta yayımlanan makaleleri, sanatçının en çok üzerinde durduğu türlerden yola çıkılarak incelemeye tâbi tutulmuştur. Yaşar Nabi'nin yayımlanmış eserlerini ve makalelerini kronolojik sıraya ve edebî türlerine göre sınıflandıran indeksler teze eklenmiştir. Bu çalışmada sanatçının akademik alanda ihmal edilen münekkit kimliğine özellikle dikkat çekilmek istenmiştir. Yaşar Nabi Nayır (1908-1981), who played a leading role in the artistic and cultural life of the 1930s through his publication of Varlık, was a multidisciplinary writer who produced poetry, plays, stories, and novels. In addition to his literary output, Yaşar Nabi's articles published in numerous periodicals are also noteworthy. Varlık and Ulus stand out as two important publications where the author pursued his literary career. In academic studies Varlık has been examined across various disciplines, while Yaşar Nabi is primarily recognized for his publisher identity. In existing theses, it is observed that his roles as a publisher, poet, and writer are in the center. This thesis is motivated by the observation that Nayır's artistic, intellectual and critical aspects have not been sufficiently examined, as he gradually moved away from poetry, drama, stories and novels during the 1930s and primarily focused on literary criticism and expository essays. Moreover, the Ulus articles, which play a significant role in the mapping of the thoughts of Yaşar Nabi, have not been sufficiently examined, and bibliographies of these articles have not been compiled. This study examines Yaşar Nabi's articles published in Varlık and Ulus between 1933 and 1940, with a focus on the genres the author most frequently utilized. Various indexes classifying Yaşar Nabi's published works and articles according to chronological order and literary genres have been appended to the thesis. This thesis attempts to focus on the writer's identity as a critic, which has largely been neglected in academic studies.
Tezler, Akademik
Yaşar Nabi Nayır 1930'lar Dönemi Türk Edebiyatı Varlık Dergisi Ulus Gazetesi Eleştiri 1930s Turkish Literature Varlık Magazine Ulus Newspaper Criticism